Cornelis Bontekoe - ook wel de Theedokter

De wereld van thee

De wereld van thee

Het was nog maar 1678 toen Cornelis Bontekoe het ‘Tractaat van het excellentste kruyd thee‘ publiceerde. Zijn echte naam was Cornelis Decker, maar het uithangbord boven zijn vaders winkel was versierd met de afbeelding van een koe, waardoor hij zichzelf Bontekoe ging noemen. Hij stond bekend als de theedokter. Cornelis was een afstammeling uit een familie vol apothekers, waardoor hij ook deze kennis tot zich nam. Hij had echter grotere ambities en ging studeren in Leiden; geneeskunde. Toen hij zijn diploma in de wacht had gesleept, en ook nog eens was gepromoveerd, vestigde hij een praktijk in Alkmaar. De praktijk aan de Oudegracht werd een succes.

Vroeger werd thee als medicijn gezien en in zijn publicatie omschreef Bontekoe zesentwintig heilzame toepassingen van deze drank. Zuivert het bloed, verlicht en geneest duizelingen en hoofdpijn, scherpt het vernuft, verjaagt dommigheid en lest de dorst. Het ‘medicijn’ werd door de VOC meegenomen op de vaart terug vanuit Exotische oorden.  Hij had een gespannen relatie met apothekers gecreëerd, door hun medicijnen te vervangen met zijn eigen medicijn, namelijk tweemaal daags acht tot tien koppen thee. De theedokter verloor het aanzien, de praktijk werd minder goed bezocht en Bontekoe vertrok naar Berlijn. Hij werd hier de lijfarts van de keurvorst van Brandenburg, tot hij kwam te overlijden in 1685.

Oorsprong van thee

Sinds 3000 voor Christus werd er in China al thee gedronken, daar noemen ze het ‘Cha’. In de eerste instantie als medicijn, maar later ook omdat het gewoon lekker werd gevonden. Vanaf de achtste eeuw werd in Japan het theedrinken ook een dagelijkse gewoonte. In drinkwater zaten vaak veel bacteriën. Als je het water kookte en met theeblaadjes mengde, dan werden de bacteriën gedood en kreeg je drank, waardoor je een heldere geest kreeg.

Vroeg in de zeventiende eeuw kreeg de Verenigde Oost-Indische Compagnie ook interesse in thee, daardoor stegen de prijzen. De wereld van thee stond nu écht wereldwijd in de belangstelling. De vraag steeg evenals de prijzen en het werd populairder dan peper. Er werden theeceremonieën gehouden door de welgestelde families. Een goede manier om te pronken met hun porseleinen servies. Aan het eind van de zeventiende eeuw was de drank ook beschikbaar voor de burgerij, maar pas een eeuw later was het volledig ingeburgerd.

Kruidenthee en de medicinale toepassingen

Tegen elk kwaaltje bestond er wel een kruidenthee en deze kruidenaftreksels waren met name populair:

  • Bernagiethee – rijk aan calcium en kalium. De thee laat de koorts zakken en zou blijheid, moed en troost met zich meebrengen;
  • Muntthee – verhelpt maagklachten en spanningshoofdpijn. Stimuleert de eetlust en de spijsvertering;
  • Saliethee – werkt verfrissend voor de adem, is goeden tegen keelpijn en heeft een kalmerende werking;
  • Kamillethee – goed voor de spijsvertering, werkt ontsmettend en verzachtend, bijvoorbeeld bij zonnebrand;
  • Brandnetelthee – werkt tegen bloedarmoede en verzacht reumatische pijnen.

De thee wordt bij voorkeur gezet in geglazuurde theepotten van porselein of aardewerk. De bruine aanslag in de pot doet de smaak goed, dus afwassen was niet aan de orde. In de wereld van thee zijn heel wat tegenstellingen te vinden, want zo drinkt een gemiddelde Engelsman wel 6 keer zoveel thee als een Nederlander en wel 40 keer meer dan een Belg! In Nederland voegt men o.a. citroen, suiker of honing toe en in Engeland is dit standaard melk. We gebruiken veelal theezakjes, oftewel theebuiltjes, maar vroeger werd de thee enkel in (zijden) zakjes vervoerd om als proefmonster dienst te doen.

Bekijk hier ons thee-assortiment & lees hier meer over de verschillende unieke theerecepten 🙂

Laat een reactie achter





%d bloggers liken dit: